لوله آب قره سو
آب گوارا و بسیار شیرین و خنک قره سو به هیات آبشار زیبایی از روی سر کوه به دره می ریزد. بی مصرف و رها. گروهی که به هوای این آب، دور آبشار را گرفته اند و کلاته ای بنیاد کرده اند. بیشتر دامدارند تا کشاورز و آب به معنی و آب به معنی
واقعی اش به هرز و هدر می رود... آب کلات گچ دارد. نه کم، زیاد. و ژرف رود هم که از کلات می گذرد در بالا دست حمام قلعه به آب گوگردی "ایستق سو" آلوده می شود.
...برای انتقال آب، سنگهای بزرگی را تراش داده اند به شکل آسیا و بعد داخل سنگ ها را خالی کرده اند و سپس آنها را ظاهرا با ساروج به هم وصل کرده اند که کار ساده ای نیست آن هم نه یک متر و دومتر. دست کم 12 هزار متر! روی هم رفته در ازای هر سنگ بین 30 تا 60 سانتی و قطر دایره سنگ، 100 سانتی متر است که از هر طرف آن 20 سانتی متر برای جدار لوله وا گذاشته اند و بقیه یعنی نیم متر دیگر را خالی کرده اند که می شود قطر آبراه.
خیلی راحت می شود حساب کرد که اگر میانگین ضخامت هر سنگ را که گفته می شود بین 30 تا 60 سانتی متر است 50 سانتی متر در نظر بگیریم بیست و چهار هزار سنگ را باید تراش داد و خالی کرد و ردیف کرد و به هم پیوند داد تا لوله آبی فراهم آید از قره سو تا قصر خورشید. اینک دایره های مجوف و پراکنده این لوله ها در درون و بیرون کلات به دید می آیند.
منبع: کلات نادری، محمد رضا خسروی، انتشارات آستان قدس رضوی